به گزارش روابط عمومی بنیاد آلاء و به نقل از روابط عمومی مرکز نوآوری آلاء، سومین جلسه شبکه راهبران نوآوری دینی با محوریت «آسیبشناسی و ارائه طرحهای تحولی در خصوص زیستبوم نوآوری دینی» پنجشنبه ۳۰ بهمنماه ۱۴۰۴ برگزار شد. این نشست با حضور جمعی از چهره های شاخص ، راهبران و فعالان حوزه نوآوری فرهنگی ، اجتماعی و دینی شکل گرفت و تلاش شد ضمن مرور مسیر طیشده، افقهای پیشرو نیز به صورت نقادانه بررسی شود.
در این نشست، حجتالاسلام جلالی فراهانی با اشاره به شکلگیری نوعی اکوسیستم در فضای حوزه، اظهار داشت: طی سالهای اخیر، جریانی با عنوان نوآوری دینی در بستر حوزههای علمیه شکل گرفته که مدعی مختصات و هویتی مشخص است. این جریان از یکسو بر پایبندی به مسائل فرهنگی و اجتماعی و انتساب روشن به معارف دینی تأکید دارد و از سوی دیگر تلاش میکند نسبت خود را با مفهوم نوآوری، استارتاپ و تحولات جهان معاصر تعریف کند. وی تأکید کرد اکنون زمان آن رسیده که پس از چند سال فعالیت، مسیر طیشده با نگاهی انتقادی بازخوانی و چشمانداز آینده با دقت بیشتری ترسیم شود.
در ادامه، دکتر مهدی نصیری به نوع نگاه رایج نسبت به فناوریهای فرهنگی و اجتماعی اشاره کرد و آن را نیازمند بازنگری دانست. به گفته وی، برخی برداشتهای نادرست باعث شده فناوریهای فرهنگی در جایگاه واقعی خود دیده نشوند و ظرفیتهای آنها بالفعل نشود.
دکتر پیام نائینی نیز با تأکید بر جایگاه علوم انسانی و علوم اسلامی تصریح کرد: این علوم هنوز نتوانستهاند نقش خود را در فناوریهای نوین بهدرستی ایفا کنند و میان دانش نظری و عرصههای کاربردی شکاف وجود دارد. وی بر ضرورت پیوند عمیقتر میان این دو حوزه تأکید کرد.
سیدمحمدحسین حمیدی ریشه بخشی از مشکلات را در تفکیک میان تخصصهای علوم انسانی و فناوری دانست و گفت: تقسیمبندیهای جزیرهای موجب شده تصویر جامع از انسان متخصص شکل نگیرد؛ در حالی که تحقق نوآوری دینی نیازمند جمع میان معارف فلسفی، قرآنی و دانشهای فناورانه در یک منظومه منسجم است.
حجتالاسلام علی محمدی نیز به توسعه معنایی مفهوم فناوری در مطالعات اجتماعی اشاره کرد و افزود: اگر این توسعه معنایی را بپذیریم، باید مفهوم نوآوری را نیز در همان چارچوب بازتعریف کنیم و آن را صرفاً به ابزار و تکنیک تقلیل ندهیم.
محمد طاهانژاد با طرح این پرسش که جایگاه مرکز نوآوری در این اکوسیستم چیست، دو رویکرد را مطرح کرد: نخست آنکه مرکز بهعنوان یکی از بازیگران این زیستبوم ایفای نقش کند و دوم آنکه نقش تسهیلگر و هماهنگکننده میان سایر بازیگران را بر عهده بگیرد. وی تعیین تکلیف این مسئله را برای آینده مرکز حیاتی دانست.
مجتبی رستمیکیا نیز با اشاره به مفهوم «قهرمانمحوری» در الگوهای نوآوری، گفت: همانگونه که در غرب چهرههایی شاخص نماد نوآوری هستند، در فضای دینی نیز میتوان با تکیه بر خوانش بزرگان و الگوهای بومی، مدل خاصی از نوآوری را صورتبندی کرد که ریشه در سنت فکری ما دارد.
در بخش دیگری از نشست، جناب آقای مجید فیاضی بر لزوم ورود جدی و مسئولانه به تقویت این اکوسیستم تأکید کرد و خواستار همافزایی حقیقی میان ظرفیتهای حقوقی و حقیقی فعالان این عرصه شد. مهندس محمدحسن بشری نیز مدلهای ترویجی را برای مرکز نوآوری مناسبتر دانست و بر ضرورت انتخاب الگوی بهینه برای گسترش جریان تأکید کرد.
حجتالاسلام محمدجواد محمدصادق هدف از برگزاری این نشست را همافزایی ظرفیتها و بهرهگیری از تجربه و امکانات حاضران برای پیشبرد یک «کار خیر جمعی» توصیف کرد. حجتالاسلام سیداحمد بطحائی نیز بر ضرورت ورود جدیتر به حوزههای علمیه و مدارس تأکید کرد و گفت: باید ذهن طلاب نسبت به مسیرهای متنوع حل مسئله روشنتر و حساستر شود؛ مسیری که البته نیازمند استمرار و دوام است.
محمدمحسن دوباشی با اشاره به فراز و نشیبهای جریان نوآوری در کشور، تأکید کرد: نوآوری اجتماعی به دلیل پیچیدگی بوم اجتماعی با چالشهای بیشتری مواجه است و فعالان این عرصه باید سهم خود را در کاستیها بپذیرند. سیدمحمدهادی نواب نیز بر لزوم تدوین منظم جریان نوآوری در حوزه و ارتقای سطح مباحث در جمعهای نخبگانیتر تأکید کرد.
در ادامه، علیاکبر با تأکید بر ضرورت اقدام عملی، خواستار تعریف پروژههای مشخص و ارائه گزارشهای عینی از دستاوردها شد تا جریان نوآوری از سطح گفتوگو فراتر رود. حجتالاسلام محمد سعیدیمهر نیز با اشاره به فناوریهای اجتماعی برخاسته از تعالیم اسلامی همچون روزه، نماز و زکات، بر ضرورت تعیین مرز دقیق میان نوآوری و این میراث اصیل تأکید کرد تا نوآوری به تحریف مفاهیم بنیادین منجر نشود.
در پایان، مجتبی یوسفی پیشنهاد تشکیل دبیرخانهای برای تجمیع نیازها و مسائل کسبوکارهای بزرگ را مطرح کرد تا از طریق ایجاد پیوند میان فعالان اقتصادی و صاحبان دانش دینی، زمینه ترجمه دانش متراکم حوزه به راهکارهای کاربردی فراهم شود.
این نشست در فضایی هماندیشانه و انتقادی برگزار شد و حاضران ابراز امیدواری کردند با تقویت شبکه راهبران، حامیان و نوآوران زیستبوم فرهنگی، اجتماعی و دینی، در سال ۱۴۰۵ شاهد اجرای طرحهای تحولی و به ثمر نشستن تلاشهای چندساله این جریان باشند.
گزارش تصویری این نشست را اینجا ببینید
/۹۶۵
دیدگاهتان را بنویسید