فرید رضازاده
با اصل قراردادن قانون مالیات در ایران، به این معضل که از مهمترین چالشهای توسعه امور خیریه در کشور است بپردازد . مالیات بر عملکرد برای موسسات خیریه در بسیاری از مواقع به عنوان یک چالش اصلی مطرح است. بحث مالیات به اصل ۵۱ قانون اساسی بازمیگردد که اشاره میکند: هیچ نوع مالیات وضع نمیشود مگر به موجب قانون موارد معافیت، بخشودگی و تخفیف مالیاتی به موجب قانون مشخص میشود در واقع مالیات یک سیستم مالی است که اهدافی از جمله تحقق بخشی از درآمدهای دولت، تعدیل توزیع درآمد و ثروت جامعه و غیره را به دنبال میکند. دولت مالیات را به طور مستقیم بر دارایی و درآمد افراد و موسسات وضع میکند .سازمانهای مردم نهاد و عامالمنفعه طبق بند ط و ح قانون مالیات مستقیم از پرداخت مالیات به نرخ صفر معاف میباشند. اما این معافیت طبق بند الف ماده ۱۳۲ قانون مالیاتهای مستقیم مشروط به ارائه اظهارنامه مالیاتی و رعایت کردن سایر ضوابط قانونی است که در صورت دارا بودن شرایط مذکور میتوانند از معافیت مالیاتی برخوردار شوند. در این بخش به بیان فصل درآمد ها و هزینه های قابل قبول مالیاتی موسسات خیریه و عام المنفعه در دستور العمل ۲۴۳۰۵/۲۰۰ قانون مالیات های مستقیم با عنوان دستورالعمل چگونگی انتخاب نظار و نحوه نظارت بر درآمد و هزینه مربوط به موسسات خیریه و عام المنفعه موضوع بند “ط” و فعالیتهای غیر انتفاعی موضوع تبصره (۱) ماده (۱۳۹) قانون مالیات های مستقیم جهت استفاده خیریه از دانش مالیات در امور خیر و چگونگی برخورداری از معافیت به نرخ صفر میپردازیم.
بهرهگیری موسسات خیریه و عام المنفعه از معافیت موضوع بند (ط) ماده ۱۳۹ قانون مالیاتهای مستقیم، علاوه بر سایر شرایط مصرح در قوانین و آییننامه های مربوط، منوط بر نظارت سازمان امور مالیاتی کشور بر درآمد و هزینه این دسته از موسسات است. به علاوه برخورداری از معافیتهای مالیاتی مذکور در تبصره (۱) ماده ۱۳۹ ق.م.م برای وجوهی که از فعالیتهای غیر انتفاعی و به منظور پیشبرد اهداف و وظایف اشخاص موضوع ماده ۱۳۹ ق.م.م و در چارچوب اساسنامه آنها تحصیل میشود، نیز مستلزم نظارت سازمان امور مالیاتی کشور بر درآمد و هزینه آنان است.
موسسات خیریه و عام المنفعه در صورتی می توانند از معافیت مالیاتی موضوع بند “ط” استفاده نمایند که واجد شرایط زیر باشند:
الف) موسسه رسما تحت یکی از عناوین خیریه و عام المنفعه به ثبت رسیده و غیرانتفاعی بودن آن نیز در اساسنامه تصریح شده باشد.
ب) کمک ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی آنها صرف اموری از قبیل تبلیغات اسلامی، تحقیقات فرهنگی، علمی، دینی، فنی، اختراعات، اکتشافات، تعلیم و تربیت، بهداشت و درمان، بنا و تعمیر و نگهداری مساجد و مصلاها و حوزه های علمیه و مدارس علوم اسلامی و مدارس و دانشگاه های دولتی، مراسم تعزیه و اطعام، تعمیر آثار باستانی، امور عمرانی و آبادانی، هزینه یا وام تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان،کمک به مستضعفان و آسیب دیدگان حوادث ناشی از سیل، زلزله،آتش سوزی، جنگ و حوادث غیر مترقبه دیگر برسد.
پ) اساسنامه آنها صریحا متضمن این موضوع باشد که موسسان و وابستگان طبقات اول و دوم آنان و هیات امنا و مدیران آنها مبادرت به انجام معامله با موسسه ننماید.
ت) اساسنامه موسسه صریحا حاکی از این باشد که موسسات یا صاحبان سرمایه حق هیچ گونه برداشت و یا تخصیص از محل کمکها و هدایای دریافتی نقدی و غیرنقدی را ندارند و بعد از انحلال، دارایی موسسه به سازمان بهزیستی کشور یا یکی از موسسات دولتی و یا موسسات خیریه و عام المنفعه دیگر واگذار گردد .
ث) بر درآمد و هزینه آنها به شرح مواد (۷) الی (۹) آیین نامه اجرایی موضوع تبصره (۳) ماده (۱۳۹) قانون نظارت شود.
ماده (۱۱) منابع درآمدی موضوع بند (ط) ماده (۱۳۹) قانون:
اقلام درآمدی ذیل از منابع درآمدی موضوع بند (ط) ماده (۱۳۹) قانون به شمار میآیند :
الف) هدیه ، اعانه و هبه اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی و غیر دولتی .
ب) قبول وصیت، وقف و حبس .
پ) کمکهای دریافتی از مجامع رسمی بینالمللی و منطقهای و آژانسهای وابسته به سازمان ملل به شرط احراز.
ت) کمک های دریافتی از سایر اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی، مورد تایید و موافقت مراجع نظارتی مربوط.
تبصره (۱): عایدی حاصل از فروش یا اجاره کمکها و هدایای غیرنقدی دریافتی نیز از جمله منابع درآمدی موضوع بند (ط) ماده (۱۳۹) قانون به شمار میآید.
تبصره (۲): سود حاصل از تسعیر ارز یا فروش مسکوکاتی که از محل کمکها و هدایا تامین شده باشند از منابع درآمدی موضوع بند (ط) ماده (۱۳۹) قانون به شمار میآیند.
مصارف قابل قبول برای درآمدهای مذکور در ماده (۱۱) این دستورالعمل عبارتند از:
الف) مبالغ صرف شده در امور مذکور در بند (ح) ماده ۱۳۹ قانون، به شرح بند (ب) ماده (۱) این دستورالعمل.
ب) مبالغ هزینه شده برای اداره امور جاری موسسه خیریه .
پ) مبالغ صرف شده برای خرید داراییهای ثابت برای انجام فعالیتهای مندرج در اساسنامه موسسه خیریه به شرط احراز مالکیت.
دیدگاهتان را بنویسید